22 Ekim 2026 PerşembeSayı № 295

Bağlam‑Farkındalıklı AI’ın İş Kararlarında Kullanımı ve Celonis’in Çözüm Yaklaşımı

Enterprise AI’nın ölçeklenebilirliği, operasyonel bağlamı anlamadan sınırlı kalıyor. Celonis’in “karar zekâsı” vizyonu, AI ajanlarını iş süreçlerinin gerçek zamanlı dijital ikizine bağlayarak karar adımlarını ve kısıtlamaları göz önünde bulundurmayı hedefliyor. Şirketler, bu bağlam katmanını uygulamaya koyarak hem maliyetli hataları önleyebilir hem de çalışanların stratejik görevlere odaklanmasını sağlayabilir.

Görsel: MIT Technology Review AI

Özetle

  1. 1

    Operasyonel bağlam olmadan AI ajanları, kritik iş kararlarında hatalı öneriler sunabilir ve yüksek maliyetli hatalara yol açabilir.

  2. 2

    Celonis, süreç istihbaratı ve gerçek zamanlı dijital ikiz üzerinden bağlam katmanı oluşturarak AI’yı rol‑tabanlı ajanlarla entegre ediyor.

  3. 3

    Başarılı bir uygulama için öncelikle belirli bir karar sürecinin en zor adımı seçilmeli, AI performansı hız ve değer artışıyla ölçülmelidir.

  4. 4

    Bağlam katmanının entegrasyonu sırasında bilgi güvenliği kontrolleri ve çalışanların AI okuryazarlığı için eğitim programları kritik.

MIT Technology Review Business Lab podcast'inde Celonis’in Kurumsal AI baş bilim insanı Devavrat Shah, AI sistemlerinin iş kararlarını desteklemesi için operasyonel bağlamın kritik olduğunu vurguladı. Şirketler, yıllarca süren deneme ve pilot aşamalarından sonra AI’yı günlük iş akışlarına entegre etmeye çalışıyor; ancak süreç, veri ve kısıtlamalar hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan ajanlar, yanlış öneriler sunarak hem maliyet hem de güven sorunları yaratabiliyor.

Shah, bu sorunu aşmanın yolunun AI’yı mevcut iş süreçleri ve veri altyapısıyla doğrudan ilişkilendiren bir bağlam katmanı oluşturmak olduğunu belirtti. Celonis, süreç istihbaratı (process intelligence) üzerine kurulu platformu sayesinde, iş akışlarını dijital ikiz olarak modelleyip, her bir adımı rol‑tabanlı AI ajanlarıyla “agentify” ediyor. Bu sayede ajanlar, belirli görevlerin işlevini ve çevresel kısıtlamaları anlayarak, önerileri insan denetimine sunabiliyor ve gerektiğinde otomatikleştirilebiliyor.

Uygulama adımları olarak Shah, şirketlerin öncelikle iyileştirmek istedikleri kritik bir karar noktasını seçmesini, bu kararın en zor adımlarını tanımlamasını ve AI ajanlarını bu adımlara deneme amaçlı entegre etmesini öneriyor. Performans ölçütleri olarak hız ve değer artışı izlenerek, çözümün ölçeklenebilirliği değerlendirilmelidir. Ayrıca, bağlam katmanının veri kaynakları (kayıt sistemleri, iş akışı araçları) ile entegrasyonu sırasında bilgi güvenliği (InfoSec) kontrollerinin sıkı bir şekilde uygulanması gerektiği vurgulandı.

Bu yaklaşımın çalışan üzerindeki etkileri de ele alındı. Tekrarlayan ve manuel görevlerin otomasyonu, personelin daha stratejik ve yaratıcı işlere yönelmesini sağlayacak. Ancak bu dönüşüm, çalışanların AI çıktılarının yorumlanması ve sorumluluk alması için eğitim ve yeniden beceri geliştirme programlarını zorunlu kılıyor. Shah, teknolojik değişimin yeni iş fırsatları yaratacağını ve bu fırsatların yakalanabilmesi için kurumların eğitim süreçlerini hızlandırması gerektiğini belirtti.

Yöney yorumu

Bağlam‑farkındalıklı AI, işletmelerin karar süreçlerini hızlandırıp hataları azaltma potansiyeli taşıyor; ancak başarılı bir geçiş, veri entegrasyonu, güvenlik ve çalışan eğitimi gibi altyapısal yatırımları gerektiriyor.

Yapay zekâ tarafından üretilmiştir.
Devamı kaynakta

Bu haber MIT Technology Review AI kaynağından derlenip Türkçeye aktarıldı. Ayrıntılar ve orijinal metin için oka tıklayın.